رونق صنعت بیمه، نشانگر رونق اقتصاد یک کشور است و در صورت ارتقای سطح اثرگذاری شرکتهای بیمهای در ایران، میتوان به تأثیرگذاری این شرکتها در بازارهای مالی کشور نیز امیدوار بود. علیرضا یزداندوست مدیرعامل شرکت بیمه ملت راهکار رونقیابی هر چه بیشتر صنعت بیمه را در توجه به فرهنگسازی و به ویژه فرهنگسازی در سطح کودکان و مدارس جستوجو میکند. او در این گفتوگو به چشماندازهای صنعت بیمه و نیز وضعیت بیمه ملت در شرایط کنونی پرداخته است.
فرهنگ بیمهای باید تسری پیدا کند
بیمه میتواند باری اساسی از دوش تولید، صنعت و دیگر اجزای اقتصاد کشور بردارد و در جهان نیز به عنوان بازوی اطمینانبخش به صنایع مختلف حضور و بروزی جدی دارد. در ایران این حضور و بروز کمرنگتر است و بخشی از این کمرنگی به عدم رشد و تسری فرهنگ بیمهای در کشور بازمیگردد. علاوه بر این توان اقتصادی محدود مخاطبان هدف بیمه به ویژه در زمانهایی که کشور با تورم بالا روبهروست از دیگر مسائلی است که به عدم گستردگی ضریب نفوذ بیمه در کشور انجامیده است. هر چه توان خرید مردم کاهش یافته است، بیمه رفته رفته به کالایی لوکس تبدیل شده است. حتی در مورد بیمههای اجباری نظیر بیمه شخص ثالث نیز میتوانیم ببینیم با وجود همه رصدها و پیگیریهایی که از سوی نهادهای مجری قانون صورت میگیرد بخشی از خودروها و بخش اعظمی از موتورهای سیکلت توجهی به تهیه بیمه شخص ثالث ندارند و این نشان میدهد که مقوله بیمه هنوز به اندازه کافی درسطح جامعه ضروری تلقی نمیشود.
دسترسی بیمهها به کلاندادهها باید تسهیل شود
شرکتهای بیمهای برای آنکه بتوانند در شرایط بغرنج کنونی بهترین عملکرد را داشته باشند باید به ارائه خدمات بهتر و طرحهای نوین بیمهای رو بیاورند. ما در زمینه ارائه خدمات نوین به این دلیل که فرآیند تأیید یک طرح طولانی است و از آن مهمتر به این دلیل که بانک اطلاعاتی جامع و خوبی نداریم تا بتوانیم بر مبنای آن نقاط مغفول مانده برای ارائه طرحهای نوین بیمهای را شناسایی کنیم، ضعف داریم. برقراری ارتباط میان شرکتهایی بیمهای و نهادهایی نظیر وزارت بهداشت و نیروی انتظامی برای رسیدن به یک نگرش جامع از وضعیت کشور در زمینههایی که خدمات بیمهای در مورد آنها ضروری است، الزامی است که هنوز به خوبی به سمت آن حرکت نکردهایم. در این زمینه باید توجه داشت که ما از نیمه دهه هشتاد به سمت شکل دادن به پایگاههای اطلاعاتی حرکت کردیم و تا آن زمان و مدتی پس از آن کلاندادهها یا بیگ دیتاهایی که بر مبنای آن بشود ذهنیتی دقیق نسبت به وضعیت داشت وجود خارجی نداشت. در حال حاضر این نقصان رفع شده است و ما بیگ دیتاهای قابل توجهی در کشور داریم. در حال حاضر مسئله این است که تنظیمگری مناسب برای دسترسی به این دادهها بدون به خطر افتادن امنیت آنها صورت نگرفته است و ما در بسیاری از حوزهها به دادههایی که باید به آنها دسترسی داشته باشیم، دسترسی نداریم و به همین دلیل نمیتوانیم بر مبنای تحلیل درست از دادهها نرخگذاری دقیقی داشته باشیم.
بیمه ملت به بالاترین سطح توانگری رسیده است
در سطح کشور آئیننامهای وجود دارد با نام آئیننامه توانگری که بیمه مرکزی بر مبنای آن عملکرد شرکتهای بیمهای را رصد میکند. شرکت بیمه ملت سالیان درازی است که در این زمینه از شرکتهای موفق بوده است و این به دلیل آن است که پایههای این شرکت توسط سهامداران به درستی گذاشته شده است و شرکت هیچگاه بار عملیاتی خود را به شکل نامتناسب افزایش نداده و فعالیتهای خود را به یک سمت خاص سوق نداده است. در کنار این امر، توانمندی شرکت بیمه ملت در زمینه بهرهمندی از املاک و مستغلات نیز از جمله عواملی است که باعث شده این شرکت در زمینه توانگری همواره در سالهای اخیر خود را در سطوح بالای توانگری حفظ کند و امسال با اختلافی فاحش از منظر درصد توانگری در ابتدای فهرست شرکتهای بیمه باشد. در حال حاضر سطح توانگری بیمه ملت چهارصد و پنجاه و هفت است و رده دوم شرکتهای بیمه از این منظر، سطحی زیر سیصد را به خود اختصاص داده است. مولفههای بسیاری در تشخیص سطح توانگری بیمه وجود دارد که از جمله مهمترین مولفهها در این زمینه، همانطور که گفته شد، تناسب در سبد بیمه است. به عنوان نمونه شرکتی که اکثر سبد خود را به بیمههای درمانی یا شخص ثالث اختصاص داده است، با توجه به ضریب خسارت در این دو بخش، از منظر سطح توانگری وضعیت مناسبی نخواهد داشت.
شرکتهای بیمه در بورس دقیق تحلیل نمیشوند
در زمینه حضور شرکتهای بیمهای در بورس شاید در بسیاری از موارد تحلیلهای درست و دقیقی از وضعیت این شرکتها وجود ندارد و اگر این تحلیلها وجود داشت نمادهای این شرکتها حتی از وضعیت کنونی نیز میتوانست ارزشمندتر باشد. افت شاخص شرکتهای بیمهای در بورس تابع وضعیت کلی بورس است و هنگامی که شاخص کل کاهش پیدا میکند به تبع آن شاخص شرکتهای بیمهای نیز با کاهش مواجه میشود. این کاهش به دلیل عملکرد شرکتهای بیمهای نیست و دلایلی کلانتر دارد.
به بیمههای مسئولیت توجه ویژه داشتهایم
در زمینه بازارسازی و تلاش برای ارائه طرحهای جدید بیمهای، بیمه ملت تمرکز خود را بر رصد در حوزه بیمههای مسئولیت گذاشته است. در کشور ما به این حوزه کمتوجهی شده است و ما تلاش کردهایم حداقل ظرف یک سال گذشته در این زمینه پررنگتر عمل کنیم و بیمههای مسئولیت را از مسئولیت مدیران تا مسئولیتهای حرفهای در حوزههای مختلف مورد توجه قرار دهیم. در حال حاضر به برخی از حوزههای مغفول صنعت بیمه نظیر حوزه بیمههای زندگی به اندازه کافی توجه میشود ولی حوزههایی نظیر بیمه آتشسوزی و بیمه مسئولیت همچنان تا حد زیادی مغفول هستند و همین امر توجه ویژه به این حوزهها را الزامی و توجیهپذیر میکند. در سال گذشته در حوزه بیمههای مسئولیت بیش از چهار محصول را به بازار ارائه دادیم. بیمه مسئولیت مدیران، بیمه مسئولیت دوچرخهسواران، بیمه مسئولیت رانندگان موتورهای برقی و بیمه بدنه موتورهای برقی از جمله حوزههای مغفولماندهای بود که به آنها ورود کردیم. در زمینه بیمههای زندگی نیز بیمه ملت فعال بوده است و ظرف سه ماه آینده طرح جدید شرکت در این زمینه رونمایی خواهد شد.
سهم طرحهای جدید در سبد شرکت تا پایان سال پنج درصد میشود
در حال حاضر سهم طرحهای جدید در سبد محصولات ما در حدود یک درصد است ولی استراتژی شرکت این است که با توجه به نگاه خردهفروشیای که بالاخص بر این طرحها حاکم است، تا پایان سال 1402 سهم این محصولات در سبد شرکت را به حدود پنج درصد برساند. برای رسیدن به این هدف، ما به شبکه گسترده نمایندگیهای فروش بیمه ملت در سطح کشور متکی هستیم که قریب به سه هزار نماینده را در شهرها و روستاهای کل کشور را شامل میشود. این نمایندگان بازوهای فروش طرحهای جدید بیمهای ما هستند و در کنار آنها شعب شرکت نیز به شکل مستقیم در زمینه فروش این محصولات فعال هستند.
پرتفوی بیمه ملت تا پایان سال پنج همت را رد خواهد کرد
ما تا سال گذشته تنها هفت شعبه در کشور داشتیم و ظرف یک سال گذشته این تعداد را به پانزده شعبه رساندهایم و پنج شعبه دیگر نیز تا انتهای سال به این جمع اضافه خواهد شد. در سال 1401 ارزش پرتفوی شرکت بیمه ملت سه هزار و دویست میلیارد تومان بود. پیشبینی ما این است که تا پایان سال 1402 این ارزش به بیش از پنج هزار میلیارد تومان برسد و به این شکل ما رشدی بیش از دو برابری نسبت به رشد تورم را تجربه خواهیم کرد.
بیمه مرکزی به مقوله بیمه اتکایی توجه ویژهتری داشته باشد
در حال حاضر شرایط نظارتی بیمه مرکزی شرایط مطلوبی است. قطعاً در بسیاری از حوزهها جا برای بهتر شدن عملکرد وجود دارد ولی در حال حاضر هم شرایط مطلوب است. آن بخش از عملکرد که بیمه مرکزی باید هر چه بیشتر و بیشتر در آن ورود کند، توجه به بیمههای اتکایی است. از اساس کارکرد شرکتهای بیمهای بر پایه توزیع ریسک میان شرکتهای بیمه در سطح جهانی به بهترین شکل محقق خواهد شد. در شرایطی که ما درگیر تحریم هستیم، وظیفه بیمه مرکزی ورود هر چه بیشتر به مقوله بیمه اتکایی و سامان دادن به مسئله توزیع ریسک شرکتهای بیمه است.
به فناوری اطلاعات توجه ویژه داریم
بخش فناوری نوآوری در بیمه ملت در سطح معاونت مورد توجه قرار گرفته است و ما جزو انگشتشمار شرکتهایی هستیم که خودمان سامانه جامع بیمهای داریم و نرمافزاری که ما با آن کار میکنیم محصول خود شرکت است. این امر دست ما را برای ارائه محصولات جدید به بازار باز میکند و این نرمافزار یک مزیت رقابتی برای شرکت ما محسوب میشود. حدود بیست شرکت بیمهای از یک نرمافزار استفاده میکنند و در این شرایط اینکه شرکتی نرمافزار خاص خود را داشته باشد ظرفیت و انعطاف این شرکت در ارائه محصولات جدید بیشتر خواهد شد.
فرهنگسازی بیمه باید از کودکان آغاز شود
ما باید تمام تلاش خود را برای ارتقای فرهنگ بیمهای انجام دهیم. در بسیاری از کشورها کودکان در سطح مدارس با مباحث بیمهای آشنا میشوند و این امری است که تا حد زیادی در ایران مغفول مانده است. گاهی مواردی نظیر زنگ بیمه در مدارس وجود دارد که به شکل مقطعی مورد توجه قرار میگیرد و سپس متوقف میشود. اما این موارد هم در اکثر موارد نمادین هستند و توجه عمیق و جدی به بحث فرهنگسازی بیمه صورت نمیگیرد. این امری است که باید برای آن فکری کرد. من اعتقاد دارم در صورت ارتقای فرهنگ بیمهای حتماً میتوانیم به توسعه صنعت بیمه در ایران امیدوار باشیم و این امر را باید از کودکان شروع کرد.
